ΕΡΕΥΝΑ

Επαγγελματική υγεία

Επαγγελματική υγεία

Θερμική Καταπόνηση στον Εργασιακό Χώρο

Έχουμε πραγματοποιήσει επιτόπιες μελέτες σε διάφορα μέρη του κόσμου, οι οποίες δείχνουν ότι οι χώροι χειρωνακτικής εργασίας συχνά χαρακτηρίζονται από υψηλή θερμοκρασία και υγρασία καθώς και από θερμική καταπόνηση στο εργασιακό περιβάλλον, γεγονός που μπορεί να μειώσει την παραγωγικότητα των εργαζομένων έως και κατά 15%. Αυτό συμβαίνει επειδή η περιβαλλοντική και η μεταβολική θερμότητα αυξάνουν τη θερμοκρασία του δέρματος, ενισχύοντας την αίσθηση θερμότητας και το καρδιαγγειακό φορτίο. Με τη σειρά του, αυτό οδηγεί σε αυξημένη αντιλαμβανόμενη προσπάθεια, η οποία τελικά προκαλεί μείωση του ρυθμού εργασίας (δηλαδή αυτορρύθμιση/αυτο-επιβράδυνση). Αντιμετωπίζουμε τις αρνητικές επιπτώσεις της θερμικής καταπόνησης στην υγεία και την παραγωγικότητα των εργατών, πραγματοποιώντας ενδοεπιχειρησιακές αναλύσεις και αναπτύσσοντας στρατηγικές προσαρμογής για βασικούς κλάδους όπως η βιομηχανία, η κατασκευή, οι μεταφορές, ο τουρισμός και η γεωργία.

Επαγγελματική υγεία

Οδηγίες για την εκτίμηση της θερμικής καταπόνησης

Ο βιοκλιματικός δείκτης που προτείνεται για την αξιολόγηση της θερμικής καταπόνησης είναι η θερμοκρασία υγρού βολβού και μαύρου σφαιριδίου (ΘΥΒΜΑΣ, διεθνώς γνωστή ως «Wet-Bulb Globe Temperature» ή «WBGT»).

Η ΘΥΒΜΑΣ επινοήθηκε από τον Έλληνα μηχανικό-ερευνητή Κωνσταντίνο Πρόδρομο Γιάγκλου και τον Αμερικανό φυσιολόγο David Minard για λογαριασμό του Αμερικανικού Στρατού το 1957.1Έκτοτε έχουν γίνει χιλιάδες μελέτες που έχουν επιβεβαιώσει τη σύνδεση της ΘΥΒΜΑΣ με τη θερμική καταπόνηση που δέχεται ένας άνθρωπος. Πρόσφατες μελέτες του Εργαστηρίου μας σε εκατοντάδες εργαζόμενους σε πολλές βιομηχανίες και χώρες του κόσμου έδειξαν ότι η ΘΥΒΜΑΣ είναι ο πιο έγκυρος βιοκλιματικός δείκτης για την εκτίμηση της θερμικής καταπόνησης που δέχεται ένας άνθρωπος κατά την εργασία.2,3,4

Αναλυτικές πληροφορίες για το δείκτη ΘΥΒΜΑΣ και τη μέτρησή του μπορείτε να βρείτε στον Πρακτικό Οδηγό

Τι μετράει η ΘΥΒΜΑΣ

Όπως καθορίζεται από το διεθνές πρότυπο ISO 7243:2017, η ΘΥΒΜΑΣ (μονάδα μέτρησης: °C) υπολογίζεται από τρεις παραμέτρους:

1

Τη φυσική θερμοκρασία υγρού βολβού (στην αγγλική γνωστή ως «natural wet-bulb temperature»), η οποία αξιολογείται με ένα υγρό θερμόμετρο εκτεθειμένο στην θερμική ακτινοβολία και τον άνεμο. Αποτυπώνει την ψυκτική επίδραση της εξάτμισης, η οποία εξαρτάται από την υγρασία και την κίνηση του αέρα. Αυτό είναι το στοιχείο με τη μεγαλύτερη βαρύτητα στον υπολογισμό της ΘΥΒΜΑΣ, επειδή η εφίδρωση είναι η κύρια άμυνα του σώματος ενάντια στη ζέστη.

2

Τη θερμοκρασία μαύρου σφαιριδίου (στην αγγλική γνωστή ως «globe temperature»), η οποία αξιολογείται μέσα σε μια μαύρη σφαίρα και αποτυπώνει την ακτινοβολούμενη θερμότητα από τον ήλιο.

3

Τη θερμοκρασία αέρα, η οποία αξιολογείται με ένα τυπικό θερμόμετρο υπό σκιά.

Για την πρακτική και σύντομη εκτίμηση του δείκτη ΘΥΒΜΑΣ στο πλαίσιο της προστασίας των εργαζομένων από τη θερμική καταπόνηση, συνιστούμε την εφαρμογή «WBGT App» για την ακριβή παρακολούθηση των συνθηκών θερμικής καταπόνησης σε οποιαδήποτε τοποθεσία. Η εφαρμογή παρέχει εκτίμηση της ΘΥΒΜΑΣ για εξωτερικούς χώρους και μπορείτε να εγκαταστήσετε δωρεάν σε κινητά Android και iOS από το Google Play Store και το Apple Store αναζητώντας το όνομα «WBGT App». Η εφαρμογή παρέχει τη δυνατότητα εκτίμησης της ΘΥΒΜΑΣ την τρέχουσα ώρα αλλά και την πρόβλεψη της ΘΥΒΜΑΣ για τις επόμενες ημέρες από δεδομένα που παρέχονται από τον πιο κοντινό μετεωρολογικό σταθμό σε εσάς.

Σε περιπτώσεις όπου επιθυμείτε να μετρήσετε τη ΘΥΒΜΑΣ σε συγκεκριμένο χώρο αλλά έχετε τη δυνατότητα να κάνετε μόνο μετρήσεις θερμοκρασίας αέρα και σχετικής υγρασίας, μπορεί να χρησιμοποιηθεί η απλοποιημένη εξίσωση της ΘΥΒΜΑΣ.

Η απλοποιημένη ΘΥΒΜΑΣ μπορεί να υπολογιστεί αυτόματα από τη θερμοκρασία αέρα και τη σχετική υγρασία χρησιμοποιώντας τον παρακάτω υπολογιστή 

α. Θερμοκρασία (°C) 

β. Υγρασία (%)

γ. σε εσωτερικό χώρο ή εξωτερικό χώρο υπό σκιά 

δ. σε εξωτερικό χώρο κάτω από τον ήλιο

Απλοποιημένη ΘΥΒΜΑΣ

°C

Επαγγελματική υγεία

Η ΘΥΒΜΑΣ σε επαγγελματικούς χώρους

Η θερμική καταπόνηση στο χώρο εργασίας είναι ένας από τους πλέον υποτιμημένους κινδύνους στον σύγχρονο εργασιακό χώρο. Καθώς οι θερμοκρασίες αυξάνονται, ο αριθμός των εργαζομένων που εκτίθενται σε επικίνδυνη ζέστη αυξάνεται ραγδαία - και μαζί του η επιβάρυνση από θερμικές ασθένειες, νεφρικές βλάβες, μειωμένη παραγωγικότητα και αυξημένη θνησιμότητα.

Η ΘΥΒΜΑΣ αποτελεί τη βάση του ISO 7243, του διεθνούς προτύπου για την αξιολόγηση της θερμικής καταπόνησης, και στηρίζει τα όρια έκθεσης που εκδίδονται από το Διεθνή Οργανισμό Εργασίας, τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας και τις περισσότερες εθνικές αρχές υγείας και ασφάλειας. Οι εργοδότες χρησιμοποιούν τη ΘΥΒΜΑΣ για να:

  • Προσδιορίσουν ασφαλείς κύκλους εργασίας-διαλειμμάτων με βάση την ένταση του φόρτου εργασίας (ελαφρύς, μέτριος, βαρύς, πολύ βαρύς).
  • Ενεργοποιήσουν υποχρεωτικά διαλείμματα ενυδάτωσης και πρόσβαση σε σκιά ή κλιματιζόμενους χώρους ανάπαυσης.
  • Προσαρμόσουν τα πρωτόκολλα εγκλιματισμού για νέους ή επιστρέφοντες εργαζόμενους, οι οποίοι έχουν μειωμένη ανοχή στη ζέστη κατά τις πρώτες 7-14 ημέρες έκθεσης.
  • Αποφασίσουν πότε θα επαναπρογραμματίσουν την εργασία σε πιο δροσερές ώρες ή θα την αναβάλουν εντελώς.
  • Επιλέξουν κατάλληλο εξοπλισμό ατομικής προστασίας και ενδύματα ψύξης.

Η έρευνα του FAME Lab, συμπεριλαμβανομένων έργων που χρηματοδοτούνται από την Ευρωπαϊκή Ένωση και άλλους διεθνείς φορείς, έχει ενημερώσει άμεσα τις επαγγελματικές κατευθυντήριες γραμμές, το εκπαιδευτικό υλικό και τις συστάσεις πολιτικής για την προστασία των εργαζομένων που εκτίθενται σε ζέστη.

Επαγγελματική υγεία

Η ΘΥΒΜΑΣ σε αθλητικούς χώρους

Για αθλήτριες και αθλητές, η διαφορά μεταξύ ασφαλών και επικίνδυνων συνθηκών προπόνησης μπορεί να μετρηθεί σε βαθμούς ΘΥΒΜΑΣ. Η θερμική νόσος που μπορεί να προκληθεί από την παραγωγή έργου είναι μία από τις κύριες αιτίες αιφνίδιας κατάρρευσης στον αθλητισμό, ιδιαίτερα στο τρέξιμο αντοχής, το ποδόσφαιρο, το ράγκμπι, το αμερικανικό ποδόσφαιρο, την ποδηλασία και τα αθλητικά γεγονότα στρατιωτικού τύπου.

Η ΘΥΒΜΑΣ είναι ο δείκτης επιλογής για την αθλητιατρική και χρησιμοποιείται διεθνώς για να:

  • Τροποποιηθούν ή να ακυρωθούν προπονήσεις και αγώνες υπό συνθήκες υψηλού θερμικού κινδύνου (τα λεγόμενα «διαλείμματα δροσιάς» κατά τη διάρκεια αγώνων).
  • Προσαρμοστούν η ένταση, η διάρκεια και οι αναλογίες άσκησης-αποκατάστασης για προπονήσεις και αγώνες.
  • Προγραμματιστούν διαλείμματα ενυδάτωσης και ψύξης κατά τη διάρκεια των αγώνων.
  • Σχεδιαστεί ο εγκλιματισμός για αθλητές που ταξιδεύουν σε θερμότερα μέρη, συμπεριλαμβανομένων μεγάλων διεθνών τουρνουά.
  • Ληφθούν αποφάσεις για την επιστροφή στο παιχνίδι μετά από ένα θερμικό επεισόδιο.

 

Μεγάλοι φορείς, συμπεριλαμβανομένων των World Athletics, FIFA, NCAA και της Εθνικής Ένωσης Αθλητικών Προπονητών των ΗΠΑ, εκδίδουν κατευθυντήριες γραμμές τροποποίησης της δραστηριότητας με βάση τη ΘΥΒΜΑΣ. Το FAME Lab υποστηρίζει αθλητές, ομάδες και ομοσπονδίες με τεχνογνωσία στην περιβαλλοντική φυσιολογία, επιτόπιες αξιολογήσεις και δοκιμές πεδίου σε ακραία περιβάλλοντα.

Αναφορές

[1] Yaglou CP, Minard D. Control of heat casualties at military training centers. AMA Arch Ind Health. 1957; 16(4):302-316.

[2] Ioannou LG et al. (2022). Indicators to assess physiological heat strain – Part 1: Systematic review. Temperature (Austin); 9(3): 227-262.

[3] Ioannou LG et al. (2022). Indicators to assess physiological heat strain – Part 2: Delphi exercise. Temperature (Austin); 9(3): 263-273.

[4] Ioannou LG et al. (2022). Indicators to assess physiological heat strain – Part 3: Multi-country field evaluation and consensus recommendations. Temperature (Austin); 9(3): 274-291.